تا حالا شده مرتب مسواک بزنید، از نخ دندان استفاده کنید، اما باز هم دندانپزشک به شما بگوید یک دندان‌تان پوسیده شده است؟
شاید فکر کنید «پس مسواک زدن فایده‌ای ندارد!» اما واقعیت این است که سلامت دندان فقط به مسواک زدن وابسته نیست.
عوامل مختلفی می‌توانند حتی در افرادی که به بهداشت دهان خود اهمیت می‌دهند، احتمال پوسیدگی، حساسیت، فرسایش یا مشکلات لثه را افزایش دهند.
۱. روش مسواک زدن شما ممکن است اشتباه باشد
مسواک زدن زیاد همیشه به معنی مسواک زدن صحیح نیست.
فشار بیش از حد، حرکت‌های نادرست یا تمیز نکردن قسمت‌های مختلف دندان می‌تواند باعث شود پلاک و باکتری‌ها در بعضی نواحی باقی بمانند.
به‌خصوص ناحیه بین دندان‌ها و خط لثه معمولاً نیاز به توجه بیشتری دارد.
۲. بین دندان‌ها را تمیز نمی‌کنید
مسواک به‌تنهایی نمی‌تواند تمام سطوح بین دندان‌ها را تمیز کند.
باقی ماندن پلاک و ذرات غذایی در این نواحی می‌تواند به مرور احتمال پوسیدگی بین دندانی و التهاب لثه را افزایش دهد.
به همین دلیل، تمیز کردن فضای بین دندان‌ها بخش مهمی از مراقبت روزانه دهان و دندان است.
۳. زیاد خوراکی شیرین نمی‌خورید، اما تعداد دفعات خوردن زیاد است
فقط مقدار قند مهم نیست؛ تعداد دفعات تماس دندان با مواد قندی و اسیدی نیز اهمیت دارد.
اگر در طول روز مرتب نوشیدنی یا خوراکی شیرین مصرف کنید، محیط دهان بارها اسیدی می‌شود و فرصت کمتری برای بازگشت شرایط دهان به حالت طبیعی وجود دارد.
۴. نوشیدنی‌های اسیدی به دندان‌ها آسیب می‌زنند
نوشابه، بعضی نوشیدنی‌های انرژی‌زا و سایر خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های اسیدی می‌توانند به مرور باعث فرسایش مینای دندان شوند.
این نوع آسیب با پوسیدگی تفاوت دارد، اما نتیجه می‌تواند مشابه باشد: کاهش استحکام دندان، حساسیت و آسیب‌پذیری بیشتر.
نکته مهم این است که بلافاصله بعد از مصرف نوشیدنی‌های اسیدی مسواک نزنید. بهتر است ابتدا دهان را با آب بشویید و مدتی صبر کنید.
۵. دندان‌قروچه دارید ولی خودتان خبر ندارید
بعضی افراد هنگام خواب دندان‌های خود را روی هم فشار می‌دهند یا می‌سایند، بدون اینکه خودشان متوجه باشند.
دندان‌قروچه می‌تواند باعث ساییدگی، ترک‌های ریز، حساسیت و افزایش فشار روی دندان‌ها شود.
اگر صبح‌ها با درد فک، خستگی عضلات صورت یا حساسیت دندان‌ها از خواب بیدار می‌شوید، بهتر است این موضوع را با دندانپزشک مطرح کنید.
۶. خشکی دهان دارید
بزاق یکی از سیستم‌های دفاعی طبیعی دهان است.
کاهش بزاق می‌تواند باعث افزایش احتمال پوسیدگی و مشکلات دهان شود. مصرف بعضی داروها، کم‌آبی بدن، تنفس دهانی و برخی شرایط دیگر می‌توانند با خشکی دهان مرتبط باشند.
اگر تقریباً همیشه احساس خشکی دهان دارید، بهتر است علت آن بررسی شود.
۷. فقط وقتی دندان درد می‌گیرد به دندانپزشک مراجعه می‌کنید
یکی از اشتباهات رایج این است که مراجعه به دندانپزشک را به زمانی موکول کنیم که درد شروع شود.
اما بسیاری از مشکلات دندانی، به‌خصوص پوسیدگی‌های اولیه، ممکن است در مراحل ابتدایی درد واضحی ایجاد نکنند.
معاینه‌های دوره‌ای می‌توانند به شناسایی مشکلات قبل از پیشرفت آن‌ها کمک کنند.
۸. پرکردگی‌ها و ترمیم‌های قدیمی را فراموش کرده‌اید
ترمیم‌های دندانی نیز نیاز به بررسی دارند.
با گذشت زمان ممکن است یک ترمیم دچار تغییر، شکستگی یا مشکلات اطراف لبه‌های آن شود. بنابراین داشتن یک ترمیم قدیمی به این معنی نیست که آن دندان برای همیشه از هر مشکلی مصون است.
۹. ژنتیک و شرایط دهان شما هم بی‌تأثیر نیست
ساختار دندان‌ها، شکل شیارهای سطح جونده، ترکیب بزاق و برخی عوامل فردی می‌توانند روی میزان آسیب‌پذیری دندان‌ها تأثیر داشته باشند.
این یعنی دو نفر با عادت‌های بهداشتی تقریباً مشابه ممکن است شرایط دندانی متفاوتی داشته باشند.
اما این موضوع به معنی بی‌تأثیر بودن مراقبت‌های روزانه نیست؛ برعکس، شناخت عوامل خطر کمک می‌کند مراقبت مناسب‌تری داشته باشید.
پس اگر مسواک می‌زنیم، چرا باز هم دندان‌ها خراب می‌شوند؟
چون سلامت دهان و دندان حاصل مجموعه‌ای از عوامل است، نه فقط مسواک.
روش مسواک زدن، نخ دندان، تغذیه، تعداد دفعات مصرف خوراکی‌های شیرین و اسیدی، وضعیت بزاق، دندان‌قروچه، شرایط لثه و معاینات دوره‌ای همگی در سلامت دندان‌ها نقش دارند.
یک نکته مهم
اگر با وجود رعایت بهداشت دهان، مرتب دچار پوسیدگی، حساسیت یا مشکلات لثه می‌شوید، بهتر است فقط تعداد دفعات مسواک زدن را بیشتر نکنید.
گاهی لازم است علت اصلی مشکل پیدا شود.
معاینه دندانپزشکی می‌تواند مشخص کند که آیا مشکل از روش بهداشت دهان، رژیم غذایی، وضعیت لثه، دندان‌قروچه، ترمیم‌های قدیمی یا عوامل دیگری است.
جمع‌بندی
مسواک زدن یکی از مهم‌ترین پایه‌های سلامت دهان و دندان است، اما به‌تنهایی کافی نیست.
اگر می‌خواهید دندان‌هایتان برای مدت طولانی سالم بمانند، باید به مجموعه‌ای از عادت‌ها و عوامل توجه کنید و معاینات دوره‌ای را نیز جدی بگیرید.
دندان‌ها همیشه با درد هشدار نمی‌دهند؛ گاهی قبل از اینکه درد شروع شود، تغییرات کوچکی در حال اتفاق افتادن است.